Wat is acupunctuur en hoe werkt het

Wat is acupunctuur en hoe werkt het?

wat is acupunctuur

Wat is acupunctuur? Vindt je het leuk en interessant om meer te weten over de werking van acupunctuur. In dit artikel lees je de achtergronden van deze boeiende geneeswijze.

Acupunctuur is één van de bekendste behandelmethoden uit de traditionele geneeskunde.

Het is in China, Japan en Korea al eeuwenlang de belangrijkste geneeswijze. Het ontstaan wordt geschat tussen 5000 en 500 voor Christus. De oosterse denkwijze en de TCG liggen in elkaars verlengde. De Chinese geneeskunde is in het westen lang onbekend gebleven, totdat in de 16e eeuw Portugese zeevaarders er mee in aanraking kwamen.

De belangstelling voor de acupunctuur groeide na het bezoek van Richard Nixon aan China in 1972. In aanwezigheid van vele journalisten werd een operatie uitgevoerd waarbij de patiënt bij kennis bleef en de verdoving alleen bestond uit een aantal naalden in het lichaam. De acupunctuur neemt nu in het westen een steeds grotere plaats in. De gedachte dat lichaam, geest en de omgeving van de mens verbonden zijn, wint steeds meer terrein.

Meridianen, Qi, Yin en Yang

Het gehele lichaam, zowel aan de buitenzijde in de armen en benen en de huid, als intern in de diverse organen, wat is acupunctuur wordt verbonden door meridianen.
Er zijn twaalf meridianen die elk in verbinding staan met een orgaan in ons lichaam. De organen zijn verantwoordelijk voor het instand houden en produceren van Qi en Bloed (Xue). Dit wordt uit ons dagelijks voedsel en lucht gehaald en in de organen omgezet (transformatie) naar Qi en Bloed. Qi is de energie die we nodig hebben om te bewegen en te denken. Bloed is meer nodig voor de opbouw van weefsels.

Qi bestaat uit twee tegengestelde krachten.
Yin staat voor rust, herstel, het donkere (en veel meer).
Yang staat voor licht , beweging, aktie (en veel meer).
Qi en Bloed stromen door de meridianen en voorzien zo ons lichaam van de benodigde voedingsstoffen.

Op specifieke punten op en in het lichaam, de acupunctuur punten, kunnen we Qi en Bloed beïnvloeden. Dit kan met acupunctuurnaalden, maar ook met moxa, massage (Tui Na) cupping etc. Deze punten liggen in het algemeen vlak onder de huid.
In de TCG spreekt men van gezondheid als yin en yang in harmonie zijn. Dit is een dynamisch evenwicht en niet star.

In het algemeen kan gezegd worden dat de oorzaken van ziekte gelegen zijn bij:

  • Een verstoring van het yin/yang evenwicht.
    Bijvoorbeeld er is een te veel aan yin aanwezig met symptomen van koude, slaperigheid en vermoeidheid, of een teveel aan yang met verschijnselen als hitte, slapeloosheid en overactiviteit.
  • Blokkades en onregelmatigheden in de meridianen van Qi of Bloed. Hierdoor ontstaat pijn in een orgaan of in het verloop van de meridianen.
  • Een (relatief)tekort van Qi, yin, yang of Bloed. Hierdoor zullen organen minder goed functioneren.

Door naalden in de acupunctuurpunten aan te brengen kunnen blokkades worden opgeheven en de circulatie van Qi en Bloed bevorderd. Door naaldtechnieken kunnen we de Qi stimuleren, afremmen of harmoniseren.

Methodiek

Klachten die op de voorgrond staan worden door de TCG therapeut altijd in een breder verband gebracht. Bepaalde klachten vormen een bepaald patroon dat voor de TCG therapeut herkenbaar is. Sommige klachten zijn voor de patiënt minder ernstig, en soms bestaan klachten al lange tijd en hebben mensen het idee dat deze nu eenmaal bij hun horen.

Voor de therapeut zijn alle symptomen belangrijk. Samen met de hoofdklacht komt de therapeut tot een diagnose en een behandelprincipe. De acupuncturist kiest naar aanleiding van de diagnose en het behandelprincipe zijn acupunctuur punten die hij moet prikken.

De diagnose wordt verkregen via onderzoek methodes die voor de TCG uniek zijn. Er wordt voornamelijk gelet op uiterlijke kenmerken en de symptomen die de patiënt vermeldt.

  • Het stellen van vragen aan de patiënt om de diverse problemen duidelijk te maken; de anamnese.
  • Het bestuderen van kleur en vorm van het gelaat; lichaamshouding en bewegingspatroon.
  • Het kijken naar kleur en vorm van de tong en het tongbeslag; de zgn. tongdiagnose.
  • Het voelen van ritme en snelheid, diepte en stevigheid van de pols(slag); de polsdiagnose.

Westerse onderzoeksresultaten zoals bloed- of röntgen onderzoek worden in de diagnose betrokken wanneer deze bekend zijn, maar staan niet voorop in het onderzoek. Een westerse diagnose helpt wel in de vorming van een diagnose.

De therapie zal er op gericht zijn verstoorde patronen op te heffen en het energetisch evenwicht te herstellen.

De naalden variëren in dikte van 0,16 mm tot 0,30 mm diameter en in lengte van 15 mm tot 40 mm. De naalden zijn steriel en worden slechts eenmalig gebruikt.

In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij een tekort aan yang qi, wordt er gebruik gemaakt van moxa ter stimulatie van de acupunctuur punten.

Moxa bestaat uit bijvoetkruid (artemisia vulgaris) geperst in een stick of koontjes. Deze wordt aangestoken om zodoende het punt te verwarmen.

Een andere manier is het cuppen. Half open bollen worden verwarmd en daarna op de huid gezet op de plek van een blokkade. Er ontstaat zodoende een vacüum die de huid stimuleert en de blokkade opheft.

Andere methodes die een onderdeel van de acupunctuur vormen zijn Gua Sha en Tui Na. Deze worden op deze site apart behandeld.

Prognose

De behandeling heeft het beste resultaat als de klacht nog in het beginstadium bevind. Vage klachten kunnen een voorbode zijn van een gezondheidsprobleem of ziekte. Voor een goed resultaat is het gunstig om er vroeg bij te zijn. Naarmate de klacht langer bestaat zal het aantal behandelingen toenemen. Toch worden er vaak goede resultaten behaalt, ook met reeds langdurig bestaande klachten. Dit heeft alles te maken met regeneratie of reparatievermogen van het betrokken weefsel.

Acupunctuur kan een goede aanvulling zijn op de westerse medische wetenschap. We spreken niet meer over alternatieve, maar over additionele geneeskunde. Westers en Oosters denken vullen elkaar aan.

Erwin van Putten is sinds 1996 acupuncturist / therapeut Chinese Geneeskunde.  Meer informatie